Sıfır Oniki Aylarda Bebek Gelişimi

0-1 AYDA
Yüzü koyun yatırıldığında başını kontrol etme çabası içindedir.4.haftada tutabilir ve kaldırabilir.Eli kapalıdır.Avucunun içine küçük bir nesne dokundurulduğunda sıkıca yakalar.
Yüksek sese tepkide bulunur.
Göz,yakın bir nesne üzerine kısa süre sabitleşebilir.Parlak renkler ve şematik şekiller üzerinde,gözün biraz daha fazla kaldığı izlenebilir.
Tatlı,tuzlu,ekşi,acı besinleri ayırt edebilir.
1-4 AYLARDA
  • Omuz ve baş kontrolü görülmeye başlar.
  • 3. ve 4.aylar içinde desteklendiğinde kısa bir süre oturabilir.Başını dik tutabilir.Kollarına dayanarak doğrulabilir.
  • Görme duyusu gelişmiştir.Yatay hareket eden nesneleri izleyebilir.Göz ilgisini çeken nesneler üzerinde daha uzun süre kalır.
  • Görme ve işitmenin işbirliği görülür.Sesin geldiği yöne bakar.
  • Çevreye ilgi artar,ayak seslerine beslenme,banyo gibi hazırlıklara tepki verir.
  • sosyal gülme 2. ay sonunda görülür.
  • Esas sesleri taklit etme yeteneği gelişmiştir.
  • Yakaladığı bir hareketi durmadan tekrar eder.
  • Çıngırağı hızla sallayınca ses çıkardığını fark eder.Avuç içi ile yakalar.Herşeyi ağzına götürür.
  • Eller hafif açıktır.
4-10 AYLARDA
  • Sırt üstü durumundan yan yatmaya geçebilir.Emekleme denemesi 5. ayda görülür.7. ayda,sürünme ve emekleme gelişir.8.ayda tam dönüş görülür.
  • Uzatılan nesneyi yakalamaya çalışır.6.ay içinde terredütlü yakalama görülür.8,9.aylarda iki küpü bir araya getirebilir. Ustaca yakalama 9. ayda görülür.Aynı ay içinde hangi elini seçtiğini belli edebilir. Sonra bu eli değiştirebilir.
  • Katı mamaları,4.ayın sonu ve 5.ay içinde yiyebilir.
  • Anlamlı sesler ve heceler çıkarmaya başlar,taklit yeteneği gelişmektedir.
  • Destekle oturabilir.Omuz ve baş konturolü gelişmiştir.7.ay içinde desteksiz oturma görülür.
  • Yardımla ayakta durabilir.Tutunarak durma 9. ve 10. ayda görülür.Emeklemede ustalaşmıştır.
  • Göz ve el koordinasyonunun başlangıcı 4. aya raslar.
  • 6.ayb içinde tanıdık ve yabancı yüzleri ayırt etme başlar.Seçicilik görülür.
  • Objeleri bir elinden diğerine geçirebilir.(Çocuklar genellikle9-12.aylar arası hangi ellerini kullanmak üzere seçtiklerini belli ederler.İki yaşına kadar sağ elini kullanmasına yardım ve özendirme söz konusu olabilir,oyuncağı sağ eline uzatmak,sağ elini rahat kullanacağı bir biçimde oturtmak gibi-ikinci yaştan sonra,sol elini seçtiğini ortaya koyarsa herhangi bir karışma zararlı olabilir.)
10-12 AYLARDA
  • Yardımsız ayağa kalkabilir.Tutunarak yürür.Erken yürüme görülebilir.Ortalama yürüme zamanı 13-15 aylar arasıdır.
  • Yatma durumundan oturmaya geçebilir.Düşmeden,eğilebilir.
  • Çevrede gördüğü davranışları taklit edebilir.
  • Parmaklarını deliklere sokmaya çalışır;halkaları yakalar.
  • Yetişkinlerin sallanarak ve vurarak yaptığı oyunlardan zevk alır.
  • Üç küpü yan yana getirmeye çalışır.
  • Ulaşmak istediği nesneyle arasındaki engeli kaldırabilir.Amaç-sonuç bağlantısını kura bilmektedir.Bu ilk zeka belirtisidir.Nesneleri son kayboldukları yerde değil,ilk denemede bulduğu yerde arar.
  • Topu karşısındaki kilşiye atma denemeleri yapar.
  • Önceden anlama,kestirme görülür.Annenin kalkmasının onun gideceğine işaret olduğunu sezinlerve ağlayabilir.
  • Yabancılardan çekinme ve korkma görülür.
  • Kendini besleme isteği gösterir.Kaşığı kullanmak ister.
  • Kahkaha ile gülebilir.Sevgi gösterir.

 

Çocuklarda Davranış Gelişimi

3 – 4 YAŞ GRUBU
SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM
. Adımı soyadımı söyleyebilirim.
· Cinsiyetimi (kız-erkek) söyleyebilirim.
· Yaşımı bilebilirim.
· Anneme basit ev işlerinde yardım edebilirim.
· Annemden ayrılmam gerekirse ağlamam.
· Büyüklerimle ve arkadaşlarımla selamlaşabilirim.
· Eşyalarimi, oyuncaklarimi arkadaşlarimla paylaşabilirim.
· Hayali oyunlar oynayabilirim.
· Başka çocuklarla oyunlar oynayabilirim.
· Söylenen şarkilara eşlik edebilirim.
· Konuşulanlari dinleyebilirim.
· Grup işinde iş birliği yapabilirim.
· Başkalarinin duygusal tepkilerini anlayabilirim.
· Kendi vücuduma ait özellikleri bilir ve söyleyebilirim.
· Sira beklemeyi bilirim.
· Kendimden küçüklere sevgi ve ilgi gösterebilirim.

BİLİŞSEL GELİŞİM ALGILAMA
. Kirmizi, sari, mavi gibi ana renkleri taniyabilirim.
· 4-8 parçali eşleştirme kartlarini eşleştirebilirim.
· 4-6 parçali bulyapi tamamlayabilirim.
· 3 değişik şekli (üçgen, kare, daire) şekil tablosuna yerleştirebilirim.
· 1,2,3 sayisini sirasiyla söyleyebilirim.
· Birden fazla olan nesnelerin, çok olduğunu bilir ve çoğul olarak ifade edebilirim.

 ÖZBAKIM BECERİLERİ
. Elimi yüzümü tek başima yikayipkurulayabilirim
· Tek başima dişlerimi firçalayabilirim.
· Yardimla saç, tirnak, burun, kulak, ayak gibi organlarimin temizliğini yapabilirim.
· Yardimla meyve gibi yiyecekleri yikayabilirim.
· Içinde bulunduğum çevreyi temiz tutabilirim.
· Yemek yerken çatal, kaşik kullanabilirim
· Suyumu kendim kullanabilirim
· Iç çamaşirlarimi giyip çikabilirim.
· Ayakkabimi giyebilirim.
· Alttan kapali fermuarlari açip kapayabilirim.
· Orta büyüklükteki düğmeleri açip kapayabilirim.
· Vücut kisimlarini gösterebilirim (kol, bacak, göz)
· Vücudumun kisimlarinin ne işe yaradiğina ait sorulara doğru cevap verebilirim

SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM
. Kendime ait olarak sorulan sorulara cevap verebilirim.
· Engellenirsem inat edip direnebilirim.
· İlgi çekmek için dramatik gösterilerde bulunabilirim.
· Başkalarina yardim etmeyi severim.
· Grup oyunlari oynayabilirim.
· Zaman zaman saldirgan davranişlarda bulunabilirim.
· Verilen kurallara uyabilirim.
· Yetişkinleri taklit edebilirim.
· Sevdiğim kişileri paylaşmayabilirim.
· Oyunlarda cinsiyet ayrimi yapabilirim.
· Hakkimi savunabilirim.
· Duygularimi ifade edip paylaşabilirim.
· Başkalarinin görüşlerini alabilirim.
· Grup içinde işbirliği yapabilirim.
· Eşyalarimi paylaşabilirim.

BİLİŞSEL GELİŞİM
. Özellikleri belirtildiğinde iki ve üç boyutlu nesneleri seçebilirim.
· Dört seçenekten istenilen rengi seçebilirim
· Alti rengi isimlendirebilir ve genelleyebilirim.
· Sekiz parçali eşleştirme kartlarini seçip, düzenleyip eşleştirebilirim.
· Orjinal resim ile ayni resmin gölgesini esleştirebilirim.
· Sayilari ezberleyebilirim.
· 1 den 5'e kadar olan nesneleri dokunarak sayabilirim.
· 5'e kadar sira dizisi içindeki sayilari seçer ve isimlendirebilirim.
· 5'e kadar olan sayi kümelerini ve sayilari eşleştirebilirim.
· 6 adet bloğu büyüklük sirasina göre dizebilirim.
· Nesneleri görmeden dokunarak tanimlayabilirim.
· 6-8 parçali bir bulyapi tamamlayabilirim.

ÖZBAKIM BECERiLERi
. Burnum akinca, burnumu mendille silebilirim.
· Hapsirinca elimle ağzimi kapayabilirim.
· Sofra kurallarina uygun bir şekilde oturup yemek yiyebilirim.
· Kamiş kullanarak içecekleri içebilirim.
· Becerikli bir şekilde giysilerimi giyip çikarabilirim.
· Ayakkabi bağciğimi bağlayabilirim.
· Giysilerimin önünü ve arkasini ayirt edebilirim.
· Küçük düğmeli giysilerimi kapayarak giyebilirim.
· Alt ucu kapali sabit fermuari çekip kapayabilirim.
. Çit çit, kopça, kemer, ayakkabi tokalarini açip kapayabilirim.
· Dişlerimi firçalayabilirim.
· Yakin çevremizde yalniz başima,bağimsizca gezinebilirim.
· Eşyalarimi toplayip, ufak tefek işlerde büyüklerime yardim edebilirim.

5-6 YAŞ GRUBU
ÖZ BAKIM BECERİLERİ
. Elbiselerim islatmadan elimi, yüzümü yikayip kurulayabilrim.
· Saçlarimi tarayip, dişlerimi firçalayabilirim
· Tuvaletimi yalniz başima yapabilirim
· Sofra kurallarina uygun olarak çatal, biçak, kaşik kullanarak yemek yiyebilirim

SOSYAL ve DUYGUSAL GELİŞİM
. Mantıklı, kontrollü ve bağimsiz hareket edebilirim.
· Kendi arkadaşlarimi kendim seçebilirim
· Küçük grup oyunlari oynamayi severim
· Küçük çocuklari ve hayvanlari çok severim
· Yetişkin giysileri giymekten çok hoşlanirim
· Evcilik oynamayi çok severim
· Yapamadiğim şeyler için yetişkinden yardim isterim
· Bir oyun için gerekli kurallari anlayabilir ve o kurallara uyabilirim
· Günlük programin başlangiç ve bitiş zamanini anlayabilrim
· Basit aliş veriş işlerini yapabilrim
· Kendim ile ilgili kizginlik, mutluluk, sevgi gibi duygularimi belli edebilirim
· Yetişkin rollerini taklit edebilirim
· Yemek zamani sohbetlerine katilmayi severim
· Üzüntü içinde olan arkadaşlarima sempati gösterip yardim edebilirim
· Basit aletler kullanarak yapi, insaat oyuncaklari ile oyunlar planlayip oynayabilirim
· Sorumluluk alir ve aldiğim sorumluluğu yerine getirebilirim
· Mantik dişi korkularim olabilir
· Davranişlarimin büyükler tarafindan beğenilmesine cok önem veririm
· Kendi haklarimi koruyabilirim
· Sosyal kurallarin nedenlerini anlayabilirim
· Sakin ve sessiz durmaktan hoslanmam
· Zaman zaman alingan olabilirim
· Tenkitlerden hiç hoşlanmam

BİLİŞSEL GELİŞİM
. 10 – 12 Kadar ana ve ara renk taniyabilirim
· 10 – 12 Kadar resmi eşleştirebilirim
· 12 Parça verildiğinde 10 parçalik bir bilmeceyi tamamlayabilir ve işe yaramayan 2 taneyi ayirabilirim
· Iki değişik ses arasindan ayni ve farkli olani seçebilirim
· Görmesem bile tanidiğim bazi sesleri taniyabilirim
· Dokunarak soğuk sicak ilik nesneleri ayirabilirim
· Görmeden dokunarark kumaşlarin özelliklerini taniyarak eşleştirebilirim
· 8 sayisinin ardindan gelen sayinini ne olduğunu söyleyebilirim
· 20'ye kadar olan nesneleri sayabilirim
· Dakika belirtmeden saati söyleyebilirim
· 1'den 10'a kadar karişik verilen sayilari siralayip, sira içinde eksik olan sayiyi bulabilirim
· 1'deden 10'a kadar sayilarla toplama ve çikarma işlemi yapabilirim
· Nesnelerin sira içindeki pozisyonlarini birinci, ikinci, üçüncü gibi isimlendirebilirim.
· Para birimlerimizi taniyabilirim
· Sira ile haftanin günlerini söyleyebilirim
· Anlatilan bir öyküdeki detaylari hatirlayabilrim
· Sebep – Sonuç ilişkilerini kurabilirim
· Telefonumu ve ev adresimi söyleyebilirim

 

Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Çoğu anne babanın da yakınen bildiği gibi, tuvalet eğitimi çocuk gelişiminin önemli aşamalarından biridir, en azından, alt bezi değiştirmenin sona ermesidir.
 Peki ama, tuvalet eğitiminin ne kadar süreceği konusunda bilgimiz var mı? Kimi çocuklar için sadece bir kaç gün. Bazıları için ise bir kaç ay! Amacımız sizi tuvalet eğitiminin aşamaları konusunda aydınlatarak işinizi bir ölçüde kolaylaştırmak.
A. Çocuğunuz hazır mı?
Genellikle anne-babalar iki buçuk yaşına geldi mi, bu iş için bebeklerinin hazır olduğunu düşünürler.
Oysa işin aslı bazen böyle olmayabilir. Çocuğunuzun tuvalet ve banyodaki tavırlarını gözleyin, başkalarını taklit ediyor mu? Sakın onu zamanından önce, o bu işe hazır olmadan zorlamayın.Çocuğunuz Tuvalet Eğitimine Hazır mı?

B. Doğru ve uygun malzemeyi satın alın
Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık yada klozete uygulanabilir oturma yeri alın. En önemli özellik, çocuğun otururken ayaklarının yere değmesidir. Bu durumda barsak hareketleri başlayınca, yerden destek alabilecektir. Bu konuda resimli bir kitap çok işinize yarayabilir.
C. Bir rutin oluşturun
Çocuğunuzu, günde bir kez giyinik olarak lazımlığa oturtun. Bu, kahvaltıdan sonra, banyodan önce yada barsak hareketlerinin başladığı herhangi bir zaman olabilir. Burda amacımız, bebeğin, lazımlığa alışması, onu günlük rutinin bir parçası olarak görmeye başlamasıdır. Oturmak istemezse, bırakın. Sakın onu zorla lazımlığa oturtmaya çalışmayın. Hele korkmuşsa, sakın sakın zorlamayın! Bu durumda, lazımlığı bir kaç haftalığına bir kenara koyun, ardından tekrar deneyin. Oturursa iyi, ama ona neden oraya oturması gerektiğini anlatmaya çalışmayın! Unutmayın, sadece onu lazımlığa alıştırıyorsunuz ve bu iş için en uygun yer neresiyse oraya gidin; oyun odası en uygun yer olabilir!
D. Bezi çıkarın
Onu lazımlığa bezini çıkartarak oturtun. Yine başlangıçta alıştırmak amacıyla! Bu aşamada bir takım açıklamalar yararlı olabilir; anne-babanın, varsa-diğer kardeşlerin ve herkesin bu işi yaptığını ona anlatın. Soyunup tuvalete girmenin erişkince bir davranış olduğunu anlatmaya çalışın ona. Bu davranış işe yarar ve etki gösterirse iyi. Olumsuzluk durumunda unutmayın, zorlama yok. Hazır olana ve kendi kendine tuvalete oturmaya ilgi gösterene kadar bekleyin!
E. Süreci açıklayın
Çocuğa barsak hareketlerinin nereye gideceğini anlatın. Bezine kaka yaptığı zaman, onu lazımlığa oturtun, bezi onun gözü önünde lazımlık içine boşaltın. Bu durum, onun oturma ve kaka üretme arasındaki ilişkiyi anlamasına yardım edecektir. Lazımlığı tuvalete döktükten sonra sifonu ona çektirin –korkuyorsa yapmayın- kakanın nereye gittiğini görsün. Kakadan sonra giyinmeyi ve ellerini yıkamayı öğretin.
F. Bağımsızca hareket etmeye teşvik edin
Sıkıştığı zaman lazımlığı kullanması konusunda ona cesaret verin. Ne zaman isterse sizden yardım göreceği konusunda da emin olmasını sağlayın. Ara ara bezini çıkararak kilotla dolaşmasına izin verin. Bu sırada lazımlık gözönünde olsun, ona ne zaman isterse oturabileceğini söyleyin ve bunu sık sık hatırlatın.
G. Alt bezinden kilota geçin
Eğitim bu aşamaya gelince, kalın bir kumaştan yapılmış yada tek kullanımlık kilotlar giydirin. Bezden olanlar genellikle çocuğun çişini farketmesi nedeniyle daha çok işe yarar. Tek kullanımlık olanları dışarı çıkarken kullanın. Önce bir kaç saatle başlayın. Geceleri alt bezine devam edin. Yavaş yavaş büyük çocuk kilotuna geçme vakti geliyor.
H. Geri dönüşlere hoşgörüyle yaklaşın

Her çocuk tuvalet eğitimi sürecinde ara ara altına kaçıracaktır. Ona kızmayın, cezalandırmayın. Kaslarını kullanmayı öğrenirken bu durum olağandır ve biraz zaman alabilir. Bir kaza durumunda altını temizlerken, bir dahaki sefere lazımlığı kullanmasını ona hatırlatın.
I. Gece eğitimine başlayın
Gündüz sorunu tamamen çözülse bile, gece kontrolü aylar, bazen yıllar sonraya kalabilir. Hemen alt bezini atmaya kalkmayın. Bez bağlamanıza itiraz ediyorsa, çarşafın altına naylon bir örtü sermeniz temizliği kolaylaştıracaktır. Bu yaşta vücudu tuvalete gitmak için uyanmak için gereken olgunluğa henüz ulaşmamıştır.
Bu aşamada, akşamları sıvı alımını azaltmanız, kuru gecelerin sayısını artıracaktır. Gece çişi gelir ve uyanırsa, size seslenebileceğini ona hatırlatın. Lazımlığını yatağının hemen yanına koymanız da yararlı olabilir.

J. İşte bu kadar
İnanın tüm bunlar çocuğunuz hazır olunca gerçekleşecektir. Hazır olana kadar beklemeniz, hem onun, hem de sizin işinizi kolaylaştıracaktır. Bir sonraki bebeğe kadar artık rahatsınız

Çocuklarda Psikomotor Gelişim

3 – 4 YAŞ GRUBU PSİKOMOTOR GELİŞİM
  Küçük Kas Gelişimi
· Baş ve işaret parmağimi kullanarak küçük nesneleri toplayabilirim.
· 8 adet dügmeyi delikli bir kutuya atabilirim.
· 8 adet küple kule yapabilirim.
· 6 adet silindir şeklindeki çubuklari oyuklarina yerleştirebilirim
· 4-5 adet boncuğu bir ipe yerleştirebilirim.
· Modele bakarak üç blokla köprü yapabilrim.
· Yardimsiz kalem tutabilirim.
· Modele bakarak (x,+,O,&127;) şeklini çizebilirim.
· Gösterildiğinde dikey ve yatay çizgileri taklit edebilirim.
· Daire içinde gözleri, ağzi ve burnu olan bir yüz resmi çizebilirim.
· Bir şeklin sinirlarini taşirmadan boyayabilirim.
· Makasi düz olarak tutabilir ve yardimla makas kullanabilirim.
· Yapiştirici kullanarak bir şekli kağida yapiştirabilirim.
· Patates vs. gibi baski çalismalari yapabilirim.
· Yoğurma maddelerini kullanarak değişik şekiller oluşturabilirim.
· Bir kağidi ikiye katlayabilirim.
· Sivilari bir kaptan diğer bir kaba boşaltabilirim.
  Büyük Kas Gelişimi
· Oyun oynarken çömelebilirim.
· Tek ayağimin üzerinde beş saniye durabilirim.
· Parmak uçlarima basarak ileri doğru bir metre yürüyebilirim.
· Tek ayağimla siçrama hareketi yapabilirim
· Çift ayakla dört kez öne doğru siçrayabilirim.
· Merdivenlerden inip çikabilirim.
· Yardimsiz kaydiraktan kayabilirim.
· Salincakta sallanabilirim
· Bir bardak suyu dökmeden taşiyabilirim
· Orta büyüklükte bir topu atabilir, yere vurarak siçratabilir, kollarimla yakalayabilirim.
· Yardimsiz üç tekerlekli bisiklete binebilirim.
· Öne doğru takla atabilirim.
· Yerde sürünerek ileri doğru gidebilirim.

4-5 YAŞ GRUBU PSİKOMOTOR GELİŞİM
  Küçük Kas Gelişimi

. Tek gözüm kapali iken yerdeki küçük nesneleri toplayabilirim.
· On küple kule yapabilirim.
· Beş adet blok' u tren şeklinde dizebilirim.
· Model gösterildiğinde kare, arti, çarpi, üçgen, V, T, H, D şekillerini çizebilirim.
· Üç kisimli adam resmi ve basit bir ev resmi çizebilirim.
· Sinirlari belli bir yol üzerinde soldan sağa, yukardan aşağiya, sağdan sola doğru elimi kaldirmadan çizgi çizebilirim.
· 1'den 5'e kadar olan sayilari kopya edebilirim.
· Ufak bir makasla sekil kesebilir ve başka bir kağitta bulunan ayni şeklin üzerine yapiştirabilirim.
· Model gösterildiğinde bir kağidi üç kere katlayabilirim.

  Büyük Kas Gelişimi
· Tek ayağimin üstünde durabilirim.
· Bir denge tahtasi üzerinde yürüyebilirim.
· Parmak ucuma basarak koşabilirim.
· Tek ayağimla siçrama hareketi yapabilirim
· Yardimsiz on basamaği ayak değiştirerek çikabilir ve inebilirim.
· Atilan küçük bir topu dirseklerimi kullanarak tutabilirim.
· Müzikli halka oyunlari oynayabilirim.
· Üç tekerlekli bisiklete binebilirim.
· Müziğe göre hareket edebilirim.
· Hareket halinde büyük bir topu ayağim ile durdurabilirim.
  5 – 6 YAŞ GRUBU PSİKOMOTOR GELİŞİM
  Küçük Kas Gelişimi

. Model olunduğunda ayakkabi bağciğiyla duğum atabilirim
· Anahtarla kapi kilidini açabilrim
· Nokta nokta verilenbir resmin noktalarini birleştirebilirim
· 6 kisimlı bir adam resmi çizebilirim ve eksik çizilmis bir adam resmini tamalayabilrim
· Söylendiğinde yatay,dikey, arti, çarpi,daire,üçgen,kare, dikdörtgen şekillerini çizebilirim
· 1'den 10'a kadar olan sayilari kopya eebilrim
· Labirent bulmacalari tamamlayabilrim
· Bir kağidi dörde katlayabilirim
· Gösterildiğinde bir kareyi üçgen şeklinde katlayabilirim
· Bir kavanozun kapağini açip kapayabilirim
· Tahta çekiç ile tahtaya çivi çakabilirim

  Büyük Kas Gelişimi
. Tek ayağimin üzerinde 10 saniye durabilirim
· Sözel yönlendirmelere göre degişik hizlarda ve yönlerde yürüyebilirim
· Öne doğru taklalar atabilirim
· Beş kez üst üste eğilerek dizimi büküp kaldirabilirim
· Ayaklarim tutulduğunda ellerimin üstünde yürüyebilirim
· Tek ayağimin üstünde sicrama hareketi yapabilirim
· Kendime doğru atilan topu tutabilirim
· Müzikli dairesel oyunlar oynayabilirim
· Koşarken yerdeki nesneleri toplayabilirim
· Ziplayan topu yakalayabilirim
· Her iki elimle de bir nesneyi veya bir eli, kuvvetle sikabilirim
· Parmak uçlarima basarak iki metre kadar koşabilirim