Türkçede Kısaltmalar ve Açıklamaları

Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir.

1. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili), TK (Türk Kültürü), TDED (Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi); B (batı), D (doğu), G (güney), K (kuzey); GB (güneybatı), GD (güneydoğu), KB (kuzeybatı), KD (kuzeydoğu).

Ancak bazen kelimelerin, özellikle son kelimenin birkaç harfinin kısaltmaya alındığı da görülür. Bazen de aradaki kelimelerden hiç harf alınmadığı olur. Bu tür kısaltmalarda, kısaltmanın akılda kalabilmesi için yeni bir kelime oluşturma amacı güdülür: BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi), İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi).

Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

2. Element ve ölçülerin uluslararası kısaltmaları kabul edilmiştir: C (karbon), Ca (kalsiyum), Fe (demir); m (metre), mm (milimetre), cm (santimetre), km (kilometre), g (gram), kg (kilogram), l (litre), hl (hektolitre), mg (miligram), (metre kare), cm² (santimetre kare).

3. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla element ve ölçülerin dışında kalan kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harfle birlikte kelimeyi oluşturan temel harfler dikkate alınır. Kısaltılan kelime veya kelime grubu; özel ad, unvan veya rütbe ise ilk harf büyük; cins isim ise ilk harf küçük olur: Alm. (Almanca), İng. (İngilizce), Kocatepe Mah. (Kocatepe Mahallesi), Güniz Sok. (Güniz Sokağı), Prof. (Profesör), Dr. (Doktor), Av. (Avukat), Alb. (Albay), Gen. (General); is. (isim), sf. (sıfat), hzl. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya).

* * *

Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm'yi, kg'dan, mm'den, YKr’un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısalt­manın son harfinin okunuşu esas alınır: BDT'ye, TDK’den, THY'de, TRT'den, YTL’nin. Ancak kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır: ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya.

Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kı­saltmalarda ek, noktadan sonra ve kelimenin okunuşuna uygun olarak yazılır: Alm.dan, İng.yi, vb.leri.

Tonsuz (sert) ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman oku­nuşta tonsuz ses tonlulaştırılmaz: AGİK'in (AGİĞ'in değil), CMUK'un (CMUĞ'un değil), RTÜK'e (RTÜĞ'e değil), TÜBİTAK'ın (TÜBİTAĞ'ın değil).

Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k'nin yu­muşatılması normaldir: ÇUKOBİRLİK'e (söylenişi ÇUKOBİRLİĞE), FİSKOBİRLİK'in (söylenişi FİSKOBİRLİĞİN).



 

KISALTMALAR  DİZİNİ

 

A                                 Alay

AA                              Anadolu Ajansı

AAFSE                       Güney Avrupa Müttefik Hava Kuvvetleri (Allied Air Forces Southern Europe)

AAM                           Atatürk Araştırma Merkezi

AB                              Avrupa Birliği

ABD                           Amerika Birleşik Devletleri

ABS                            Motorlu taşıtlarda fren sistemi (Antilock Braking System)

ADSL                         Asimetrik sayısal abone hattı (Asymmetric Digital Subscriber Line)

AET                            Avrupa Ekonomik Topluluğu

AFP                            Fransız Basın Ajansı (Agence France Press)

age.                            Adı geçen eser

AGİK                          Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Konferansı

AGİT                          Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı

agm.                           Adı geçen makale

agy.                            Adı geçen yayın

AI                                Uluslararası Af Teşkilatı (Amnesty International)

AID                             Uluslararası Kalkınma Ajansı (Agency for International Development)

AIDS                          Edinilmiş bağışıklık yetersizliği belirtisi (Acquired immune deficiency syndrome)

AİHM                         Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHS                          Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

AK                              Avrupa Konseyi

AKBİL                        Akıllı bilet

AKDTYK                   Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

AKM                          Atatürk Kültür Merkezi

AKPM                        Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi

AKUT                         Arama Kurtarma Teşkilatı

Alb.                            Albay

Alm.                            Almanca

anat.                          Anatomi

ant.                             Antropoloji

AO                              Anonim ortaklık

AOÇ                           Atatürk Orman Çiftliği

AÖF                           Açıköğretim Fakültesi

AP                              ABD Haber Ajansı (Associated Press)

APS                            Acele Posta Servisi

Apt.                            Apartman, apartmanı

Ar.                              Arapça

ARGE                         Araştırma geliştirme

Arş. Gör.                    Araştırma Görevlisi

ark.                             Arkeoloji

As.                              Asker, askerî, askerlik

Asb.                            Astsubay

ASELSAN                  Askerî Elektronik Sanayii

As. İz.                         Askerî İnzibat

ASKİ                          Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi

ASO                            Ankara Sanayi Odası

AST                            Ankara Sanat Tiyatrosu

astr.                            Astronomi

astrol.                        Astroloji

                               Anonim şirket

AŞTİ                           Ankara Şehirler Arası Terminal İşletmesi

AT                               Avrupa Topluluğu

Atğm.                         Asteğmen

atm.                            Atmosfer

ATO                            Ankara Ticaret Odası

                              Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi

Av.                              Avukat

B                                 Batı, bay

BAE                            Birleşik Arap Emirlikleri

bağ.                            Bağlaç

BAĞ-KUR                 Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu

BBC                           İngiliz Radyo Televizyon Kurumu (British Broadcasting Corporation)

BCG                           Verem aşısı (Bacillus Calmette Guèrin)

Bçvş.                          Başçavuş

BDDK                        Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu

BDT                            Bağımsız Devletler Topluluğu

BE                              Büyükelçi

belgeç                        Belgegeçer (faks)

bitb.                           Bitki bilimi

biy.                             Biyoloji

bk.                              Bakınız

Bl.                               Bölük

bl.                               Bilişim

BM                             Birleşmiş Milletler

Bn.                              Bayan

Bnb.                           Binbaşı

bot.                             Botanik

BOTAŞ                       Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi

Böl.                            Bölüm

bs.                               Baskı, basım

Bşk.                            Başkan, başkanlık, başkanı, başkanlığı

BUE                           Avrupa Birliği Bankası (Bank of Union European)

Bul.                            Bulvar, bulvarı

Bulg.                          Bulgarca

                              Boğaziçi Üniversitesi

C                                 Cilt

Cad.                           Cadde, caddesi

CAEC                        Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (Consultative Assembly of European Council)

cal                              Kalori

CAO                           Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (Civil Aviation Organization)

CC                              Konsolosluk birimi (Corps Consulaire)

CD                              Kordiplomatik (Corps Diplomatique)

CDH                           Avrupa İnsan Hakları Adalet Divanı (Cour Europeenne des Droits de l’Homme)

CE                              Avrupa Konseyi (Council of Europe)

CENTO                      Merkezî Antlaşma Örgütü (Central Treaty Organization)

CIA                             ABD Merkezî Haber Alma Teşkilatı (Central Intelligence Agency)

CIF                             Maliyet-sigorta-navlun (cost, insurance, freight)

CIOS                          Uluslararası Bilimsel Organizasyon Konseyi (Conseil International pour l’Organisation Scientifique)

CIP                             Taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak teslim

CIP                             Ticaretle uğraşan önemli kişiler (Commercially Important Person)

cm                               Santimetre

CMUK                       Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu

CNRS                         Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (Centre National de la Recherche Scientifique)

coğ.                            Coğrafya

COMECON              Doğu Bloku Ülkeleri Karşılıklı Ekonomik Yardım Konseyi (Council for Mutual Economic Asistance)

cos                              Kosinüs

CSO                           Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası

Cum. Bşk.                  Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı

                              Cumhuriyet Üniversitesi

ÇAYKUR                   Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü

çev.                             Çeviren

ÇS                              Çimento Sanayisi

ÇUKOBİRLİK          Çukurova Pamuk Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

ÇÜ                              Çankaya Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi

Çvş.                            Çavuş

D                                 Doğu

dal                              Dekalitre

dam                            Dekametre

DAP                           Doğu Anadolu Projesi

db.                              Dil bilimi

dbl.                             Dil bilgisi

DDT                           Böcek öldü­rücü (Dichloro-diphenol-trichloro-ethane)

DDY                           Devlet Deniz Yolları

DEÜ                           Dokuz Eylül Üniversitesi

dg                               Desigram

DGM                          Devlet Güvenlik Mahkemesi

DGS                           Dikey Geçiş Sınavı

DHMİ                         Devlet Hava Meydanları İşletmesi

DİE                             Devlet İstatistik Enstitüsü

dk.                              Dakika

dl                                Desilitre

DLH                           Demiryollar Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü

dm                              Desimetre

DMO                          Devlet Malzeme Ofisi

DNA                           Deoksirübo nükleik asit

Doç.                           Doçent

doğ.                            Doğum tarihi

DPT                            Devlet Planlama Teşkilatı

Dr.                              Doktor

drl.                             Derleyen

DSİ                             Devlet Su İşleri

DSÖ                           Dünya Sağlık Örgütü

DT                              Devlet Tiyatroları

DTCF                         Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi

DTÖ                           Dünya Ticaret Örgütü

                              Dicle Üniversitesi

Dz. Kuv.                     Deniz Kuvvetleri

Dz. Kuv. K.                Deniz Kuvvetleri Komutanı, Komutanlığı

dzl.                             Düzenleyen

e.                                                 e.                                           Edat

EAC                           Avrupa İş Birliği Örgütü (European Association for Cooperation)

EAT                            Eski Anadolu Türkçesi

EBU                           Avrupa Yayın Birliği (European Broadcasting Union)

Ecz.                            Eczacı

ed.                              Edebiyat, editör

EEG                           Beyin akım grafiği (Elektroensefalogram)

EFT                            Elektronik fon transferi

EFTA                         Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi/Birliği (European Free Trade Area/Association)

EGO                           Elektrik, Gaz, Otobüs İşletmeleri (Ankara Belediyesi)

EİEİ                            Elektrik İşleri Etüt İdaresi

EKG                           Kalp akım grafiği (Elektrokardiyogram)

ekon.                          Ekonomi

EMG                          Kas akım grafiği (Electromyographie)

EMK                          Elektromotor kuvvet

Ens.                            Enstitü, enstitüsü

EPA                            Avrupa Parlamenterler Örgütü (European Parliamentary Association)

EPDK                        Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu

ERDEMİR                 Ereğli Demir Çelik Fabrikaları

Erm.                           Ermenice

ESA                            Avrupa Uzay Ajansı (European Space Agency)

ESHOT                      Elektrik, Su, Hava Gazı, Otobüs, Tramvay İşletmeleri (İzmir Belediyesi)

ET                               Eski Türkçe

                              Ege Üniversitesi

F                                 Fiyat, fiyatı

f.                                 Fiil

Fak.                            Fakülte

FAO                           BM Gıda ve Tarım Teşkilatı (Food and Agriculture Organization)

Far.                            Farsça

FBI                             ABD Federal Araştırma Bürosu (Federal Bureau of Investigation)

fel.                              Felsefe

FIBA                          Uluslararası Basketbol Federasyonu (Fédération Internationale de Basketball Association)

FIDE                          Uluslararası Satranç  Federasyonu (Fédération Internationale des Échecs)

FIFA                          Uluslararası Futbol Federasyonu (Fédération Internationale de Football Association)

FILA                           Uluslararası Amatör Güreş Federasyonu (Fédération Internationale des Luttes Associées)

FIR                             Uçuş hattı düzenlemesi (Flight Information Region)

fil.                               Filoloji, filolojisi

FİSKOBİRLİK          Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

fiz.                              Fizik

fizy.                            Fizyoloji

FKB                           Fizik, kimya, biyoloji

FM                             Frekans modülasyonu (Frequency Modulation)

Fr.                              Fransızca

                              Fırat Üniversitesi

G                                 Güney

g                                 Gram

GAP                           Güneydoğu Anadolu Projesi

GATA                         Gülhane Askerî Tıp Akademisi

GAZÜ                         Gaziantep Üniversitesi

GB                              Bilgisayarda bellek birimi (Gigabyte)

GB                              Güneybatı

GB                              Gümrük Birliği

GD                              Güneydoğu

Gen.                           General

geom.                         Geometri

gn.                              Genel

Gnkur.                       Genelkurmay

GOÜ                           Gazi Osmanpaşa Üniversitesi

Gön.                           Gönderen

gr.                               Gramer

Grt                              Groston

GSM                           Mobil cep telefonu (Global System for Mobile Communications)

GSMH                        Gayrisafi millî hasıla

GSYH                         Gayrisafi yurt içi hasıla

                              Gazi Üniversitesi

H                                 Hicri

HA                              Harp Akademisi

HABITAT                   Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı (Centre for Human Settlements)

HAVAŞ                      Hava Alanları ve Yer Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HDD                           Ana bellek sürücüsü (Hard Disk Drive)

hek.                            Hekimlik, hekim, hekimi

HIV                             AIDS hastalığına neden olan virüs (Human Immunodeficiency Virus)

hl                                Hektolitre

hlk.                             Halk ağzı

hm                              Hektometre

HMUK                       Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu

HO                              Harp Okulu

Hst.                             Hastane, hastanesi

Hs. Uzm.                    Hesap Uzmanı

huk.                            Hukuk

                              Hacettepe Üniversitesi

Hv. Kuv.                    Hava Kuvvetleri

Hv. Kuv. K.               Hava Kuvvetleri Komutanı, Komutanlığı

Hz.                              Hazret

Hz.                              Hizmet, hizmette

hzl.                             Hazırlayan

Hz. öz.                        Hizmete özel

IAAF                          Uluslararası Amatör Atletizm Federasyonu (International Amateur Athletic Federation)

IAEA                          Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (International Atomic Energy Agency)

IATA                           Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (International Air Transport Association)

ICAO                          Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (International Civil Aviation Organization)

ICJ                             Uluslararası Adalet Divanı (International Court of Justice)

ICRC                          Uluslararası Kızılhaç Komitesi (International Committee of the Red Cross)

IDA                             Uluslararası Kalkınma Bankası (International Development Association)

IDB                             İslam Kalkınma Bankası (Islamic Development Bank)

ILO                             Uluslararası Çalışma Teşkilatı (International Labor Organization)

IMF                            Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund)

INTERPOL                Uluslararası Cinayet Polisi Komisyonu (International Criminal Police Commission)

IOC                            Uluslararası Olimpiyat Komitesi (International Olympic Committee)

IPI                              Uluslararası Basın Enstitüsü (International Press Institute)

IRO                             Uluslararası Mülteci Teşkilatı (International Refugee Organization)

ISBN                          Uluslararası standart kitap numarası (International Standard Book Number)

ISMN                         Uluslararası standart müzik numarası (International Standard Music Number)

ISO                             Uluslararası Standartlar Örgütü (International Organization for Standardization)

ISSN                           Uluslararası standart dizi numarası (International Standard Serial Number)

ITO                             Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Birliği (International Trade Organization)

İbr.                             İbranice

İETT                           İstanbul Elektrik, Tünel, Tramvay İşletmesi

İKÖ                            İslam Konferansı Örgütü

İMKB                         İstanbul Menkul Kıymetler Borsası

İng.                             İngilizce

is.                                İsim

İSDEMİR                   İskenderun Demir Çelik Fabrikaları

İSKİ                            İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi

İSO                             İstanbul Sanayi Odası

İsp.                             İspanyolca

İŞKUR                       Türkiye İş Kurumu

işl.                              İşleyen

İŞOT                           İstanbul Şehirler Arası Otobüs Terminali

İt.                                İtalyanca

İTB                             İstanbul Ticaret Borsası

İTO                             İstanbul Ticaret Odası

İTÜ                             İstanbul Teknik Üniversitesi

İÜ                               İstanbul Üniversitesi

İZTB                           İzmir Ticaret Borsası

İZTO                           İzmir Ticaret Odası

J                                  Jandarma

JAL                             Japon Hava Yolları (Japan Airlines)

Jap.                            Japonca

jeol.                            Jeoloji

JGK                            Jandarma Genel Komutanlığı

K                                 Kuzey

K                                 Komutan, komutanlığı

KARDEMİR              Karabük Demir Çelik Fabrikaları

KB                              Kuzeybatı

KBB                           Kulak, Burun, Boğaz

KD                              Kuzeydoğu

KDV                           Katma değer vergisi

KEİ                             Karadeniz Ekonomik İş Birliği

kg                               Kilogram

KGB                           Sovyet Gizli Haber Alma Teşkilatı (Komitet Gossudarrstvennoi Bezopastnosti)

KHK                           Kanun hükmünde kararname

KİK                            Kamu İhale Kurumu

kim.                            Kimya

KİT                             Kamu İktisadi Teşekkülü

KKK                           Kara Kuvvetleri Komutanlığı

KKTC                        Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

km                               Kilometre

KMS                           Kurumlar İçi Merkezî Eleme Sınavı

KOBİ                          Küçük ve Orta Boy (Ölçekli) İşletme

KOİ                            Kamu Ortaklığı İdaresi

koor.                          Koordinasyon

Kor.                            Kolordu

Kora.                         Koramiral

Korg.                         Korgeneral

KOSGEB                   Küçük ve Orta Ölçekli Sanayiyi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

KPDS                         Kamu Personeli Yabancı Dil Tespit Sınavı

krş.                             Karşılaştırınız

KTÜ                           Karadeniz Teknik Üniversitesi

Kur.                            Kurmay

Kur. Bşk.                   Kurmay Başkanı, Başkanlığı

                              Kırıkkale Üniversitesi

l                                  Litre

Lat.                             Latince

LCV                            Lütfen cevap veriniz

LES                            Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı

LİBOR                        Londra bankaları gecelik faiz oranı

LP                               Uzunçalar (Long play)

LPG                            Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (Liquified Petroleum Gas)

Ltd.                             Limitet

M                                Miladi

m                                 Metre

Mac.                           Macarca

Mah.                          Mahalle, mahallesi

Mah.                          Mahkeme, mahkemesi

man.                           Mantık

mat.                            Matematik

MB                             Bilgisayarda bellek birimi (Megabyte)

Md.                            Müdür, müdürlük, müdürlüğü

MEB                          Millî Eğitim Bakanlığı                  

mec.                            Mecaz

MGK                          Millî Güvenlik Kurulu

mim.                           Mimarlık

min.                            Mineraloji

MİT                            Millî İstihbarat Teşkilatı

MK                             Medeni Kanun

MKE                          Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu

MKS                           Metre-Kilogram-Saat

MKYK                        Merkez Karar Yönetim Kurulu

mm                              Milimetre

MOSSAD                   İsrail Gizli Haber Alma Örgütü

                             Milattan önce

MPİ                            Millî Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü

MPM                          Millî Prodüktivite Merkezi

MS                              Milattan sonra

MSÜ                           Mimar Sinan Üniversitesi

MTA                           Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

                             Marmara Üniversitesi, Muğla Üniversitesi

Müh.                          Mühendis, mühendisi, mühendislik

Mür.                           Müracaat

müz.                            Müzik

MYK                           Merkez Yönetim Kurulu

NASA                         Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Araştırmaları Merkezi (National Aeronautics and Space Administration)

NATO                         Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (North Atlantic Treaty Organization)

NOTAM                     Havacılar ve denizciler için uyarı bildirimi (Notice to Airmen)

.                             Nöbet, nöbetçi

Nö. Sb.                       Nöbetçi subayı

Nu.                             Numara

OAPEC                      Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü

ODTÜ                        Orta Doğu Teknik Üniversitesi

OECD                        Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı (Organization for Economic Cooperation and Development)

Okt.                            Okutman

Onb.                           Onbaşı

OPEC                        Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı (Organization of Petroleum Exporting Countries)

Opr.                            Operatör

Or.                              Ordu

Ora.                            Oramiral

Ord.                            Ordinaryüs

Org.                            Orgeneral

Ort.                             Ortaklık, ortakları, ortaklığı

OSB                            Organize Sanayi Bölgesi

Osm. T.                       Osmanlı Türkçesi

OYAK                         Ordu Yardımlaşma Kurumu

ÖİB                             Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

öl.                               Ölüm tarihi

ör.                               Örnek

ÖSS                            Öğrenci Seçme Sınavı

ÖSYM                        Öğrenci Seçme Yerleştirme Merkezi

ÖTV                            Özel tüketim vergisi

ÖYK                           Özelleştirme Yüksek Kurulu

ÖYS                            Öğrenci Yerleştirme Sınavı

öz.                               Özel

ped.                            Pedagoji

PEN                           Uluslararası Yazarlar Birliği (International Association of Poets, Playwrights, Editors, Essayists and Novelists)

PETKİM                    Petrokimya Endüstrisi Genel Müdürlüğü

PK                              Posta kutusu

PO                              Petrol Ofisi

POAŞ                         Petrol Ofisi Anonim Şirketi

Port.                           Portekizce

Prof.                           Profesör

psikol.                        Psikoloji

PTT                            Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü

RAM                           Bilgisayarda okunabilir ve yazılabilir bellek (Random Access Memory)

RC                              Kızılhaç (Red Cross)

RCD                           Kalkınma İçin Bölgesel İş Birliği (Regional Cooperation for Development)

RNA                           Ribo nükleik asit

ROM                          Bilgisayarda yalnızca okunabilir bellek (Read-Only Memory)

Ro-Ro                        Gemiye taşıt indirme bindirme (rolon-roloff)

RTÜK                         Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Rum.                           Rumence

Rus.                            Rusça

S                                 Sayı

s.                                 Sayfa

sa.                               Saat

SALT                          Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri (Strategic Arms Limitation Talks)

SAS                            Su Altı Savunma (Komandoları)

SAT                            Su Altı Taarruz (Komandoları) 

Sb.                              Subay

SBF                            Siyasal Bilgiler Fakültesi

SEK                            Süt Endüstrisi Kurumu

SEKA                         Selüloz ve Kâğıt Sanayii Kurumu

sf.                                Sıfat

SHÇEK                      Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

SKT                            Son kullanma tarihi

Sl.                               Slavca

Sn.                              Sayın

sn.                               Saniye

snt.                             Santral

Sok.                            Sokak

sos.                             Sosyoloji

SOS                            Uluslararası yardım isteme uyarısı (Save Our Souls)

sp.                               Spor

SPK                            Sermaye Piyasası Kurulu

SSCB                         Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği

SSK                            Sosyal Sigortalar Kurumu

STK                            Sivil Toplum Kuruluşu

STÖ                            Sivil Toplum Örgütü

                              Selçuk Üniversitesi

Ş                                 Şirket

Şb.                              Şube

T.                                Türkçe

t                                  Ton

TAEK                         Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

TAI                             Türk Havacılık Sanayii (Turkish Aerospace Industry)

TAO                            Türk Anonim Ortaklığı

tar.                             Tarih

TARİŞ                        Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

TASS                          Sovyetler Birliği Telgraf Ajansı (Telegrafnoe Agentstvo Sovetskogo Soyuza)

TAŞ                            Türk Anonim Şirketi

Tb.                              Tabur

TBB                            Türkiye Barolar Birliği

TBMM                       Türkiye Büyük Millet Meclisi

T.C.                            Türkiye Cumhuriyeti

TCDD                        Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları

TCK                           Türkiye Cumhuriyeti Karayolları

TCK                           Türk Ceza Kanunu

TCMB                        Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

TCZB                         Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası

TDÇİ                          Türkiye Demir Çelik İşletmeleri

TDİ                             Türkiye Denizcilik İşletmeleri

TDK                           Türk Dil Kurumu

TEAŞ                          Türkiye Elektrik Üretim

TEDAŞ                       Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi

TEFE                         Toptan eşya fiyatları endeksi

TEİAŞ                        Türkiye Elektrik İletim AŞ

tek.                             Teknik, teknoloji

TEK                            Türkiye Elektrik Kurumu

tel.                              Telefon

telg.                            Telgraf

TEM                           Avrupa Transit Kara Yolu (Trans European Motor Way)

TETAŞ                       Türkiye Elektrik, Ticaret ve Taahhüt AŞ

TGC                           Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

TGS                            Türkiye Gazeteciler Sendikası

Tğm.                           Teğmen

THA                            Türk Haberler Ajansı

THK                           Türk Hava Kurumu

THK                           Türk Hukuk Kurumu

THY                            Türk Hava Yolları

TIR                             Uluslararası Kara Yolu Taşımacılığı (Transport International Routier)

tic.                              Ticaret

TİGEM                       Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü

TİKA                          Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı

TİM                            Türkiye İhracatçılar Merkezi

TİSK                           Türkiye İşverenler Sendikası Konfederasyonu

tiy.                              Tiyatro

TKAE                         Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü

TKB                            Türk Kadınlar Birliği

TKF                            Toplu Konut Fonu

TKİ                             Türkiye Kömür İşletmeleri

TL                               Türk lirası

tlks.                            Teleks

tls.                              Telsiz

TM                              Türk malı

TMMOB                    Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği

TMO                           Toprak Mahsulleri Ofisi

TOBB                         Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

TODAİE                     Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü

TOEFL                       Yabancı dil olarak İngilizce testi (Test of English as a Foreign Language)

TOKİ                          Toplu Konut İdaresi Başkanlığı

Top.                            Topçu

TP                               Türk Petrolleri

TPAO                         Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı

TR                               Türkiye

TRT                            Türkiye Radyo Televizyon Kurumu

TSE                            Türk Standartları Enstitüsü

TSİ                              Türkiye saati ile

TSK                            Türk Silahlı Kuvvetleri

TT                               Türkiye Türkçesi

TTB                            Türk Tabipleri Birliği

TTOK                         Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu

TTKB                         Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

TTK                            Türk Tarih Kurumu

Tug.                            Tugay

Tuğa.                         Tuğamiral

Tuğg.                         Tuğgeneral

TUS                            Tıpta Uzmanlık Sınavı

                              Trakya Üniversitesi

TÜBA                         Türkiye Bilimler Akademisi

TÜBİTAK                  Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu

TÜFE                         Tüketici fiyatları endeksi

Tüm.                           Tümen

Tüma.                         Tümamiral

Tümg.                         Tümgeneral

TÜPRAŞ                    Türkiye Petrol Rafinerileri Anonim Şirketi

TÜRDOK                   Türkiye Dokümantasyon Merkezi

TÜRKSAT                 Türk uydusu (Turkish satellite)

TÜRSAB                    Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği

TÜTAV                       Türk Tanıtma Vakfı

TV                               Televizyon

TZDK                         Türkiye Zirai Donatım Kurumu

TZOB                         Türkiye Ziraat Odaları Birliği

UEFA                         Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (Union of European Football Associations)

UFO                           Tanımlanmamış Uçan Nesne (Unidentified Flying Object)

UHF                           Ultra yüksek frekans (Ultra High Frequency)

UK                              Birleşik Krallık, İngiltere (United Kingdom)

UN                              Birleşmiş Milletler (United Nations)

UNAC                        Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Teşkilatı (United Nations Aid to Children)

UNESCO                   Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization)

UNICEF                    Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (United Nations International Children's Emergency Fund)

UNO                           Birleşmiş Milletler Teşkilatı (United Nations Organization)

UPI                             Uluslararası Basın Birliği (United Press International)

UPU                           Uluslararası Posta Birliği (Universal Postal Union)

USA                            Amerika Birleşik Devletleri (United States of America)

USAŞ                         Uçak Sanayi

                              Uludağ Üniversitesi

Uzm.                           Uzman

Ü                                 Üniversite

Üçvş.                          Üstçavuş

ÜDS                           Üniversiteler Arası Kurul Yabancı Dil Sınavı

ÜFE                           Üretici fiyatları endeksi

ünl.                             Ünlem

Ütğm.                         Üsteğmen 

ÜT                              Üretim tarihi

vb.                              Ve başkası, ve başkaları, ve benzeri, ve benzerleri, ve bunun gibi

vd.                              Ve devamı, ve diğerleri

VDMK                       Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler

Vet.                             Veteriner

VHF                           Çok yüksek frekans (Very High Frequency)

VIP                             Çok önemli kişi (Very Important Person)

vs.                               Vesaire

w                                 Elektrik güç birimi (Watt)

WAP                           Kablosuz uygulama protokolü; İnternet sistemine kablosuz erişim (Wireless Application Protocol)

WB                             Dünya Bankası (World Bank)

WHO                          Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization)

WTO                           Dünya Ticaret Örgütü (World Trade Organization)

Yrd. Doç.                   Yardımcı Doçent

Yay.                            Yayını, yayınları

Yb.                              Yarbay

YDS                            Yabancı Dil Sınavı

Yd. Sb.                       Yedek subay

YKr                             Yeni kuruş       

YÖK                           Yükseköğretim Kurulu

YÖS                            Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı

YSE                            Yol, Su, Elektrik Genel Müdürlüğü

YSK                            Yüksek Seçim Kurulu

YTL                             Yeni Türk lirası

YTÜ                            Yıldız Teknik Üniversitesi

Yun.                            Yunanca

YURTKUR                 Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu

Y. Mim.                      Yüksek mimar

Y. Müh.                      Yüksek mühendis

yy.                                              yy.                                        Yüzyıl

YYÜ                            Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Yzb.                            Yüzbaşı

zf.                                Zarf

ZF                               Ziraat Fakültesi

zm.                              Zamir

ZMO                           Ziraat Mühendisleri Odası

zool.                           Zooloji